Homepage 'de Luikerwaal' Koekjestrommeltoverlantaarns
en andere huisvlijt.
Toverlantaarns, soms industrieel vervaardigd maar meestal prachtige staaltjes van huisvlijt, die gemaakt zijn van oude koekjestrommels en andere blikken verpakkingen.
 
Een viertal typische staaltjes van huisvlijt. Gewone blikverpakkingen voor jam, koekjes en andere producten door een handige knutselaar omgetoverd tot heuse toverlantaarns.
 
Een toverlantaarn van een koekjesblik, dit keer vervaardigd door een industriële fabrikant.

Rijkelijk versierd koekjesblik dat, nadat het laatste koekje is opgegeten, kan worden gebruikt als een echt werkende toverlantaarn!
De gebruiksaanwijzing is op de voorkant afgedrukt. Zelfs het kleine olielampje werd meegeleverd.

 



Gebruiksaanwijzing: Verwijder vòor het gebruik van de toverlantaarn eerst het schuifje op de achterkant zodat de lucht kan circuleren. Verwijder het stuk karton uit het gat voor de lantaarnplaat en steek de buis met de lens er in. Plaats de schoorsteen, vul de lamp met olie en plaats haar na het aansteken op de bodem.
 


Op het eerste gezicht is dit een industrieel vervaardigde toverlantaarn, maar wanneer we de achterwand oppen klappen dan zien we dat zij gemaakt is van een blik dat vroeger een zeer ontvlambare aanstekerbenzine bevatte.

Afmetingen ca 27 cm diep, 15 cm hoog en 13 cm breed.
 
Deze toverlantaarn is dan wel niet gemaakt van een koekblik of een andere verpakking, maar het is wèl een staaltje van huisvlijt, omdat een handige knutselaar een oude spoorweglantaarn ombouwde tot deze toverlantaarn.
 


Blikken speelgoed station omgebouwd tot een toverlantaarn. Afkomstig uit Duitsland.

Koekjestrommeltoverlantaarn gemaakt door de webmaster.

Toen ik de hierboven getoonde koekjestrommeltoverlantaarns zag wist ik al meteen dat ik ook zoiets wilde gaan maken.


 

In een kringloopwinkel vond ik een blik dat helemaal hiervoor gemaakt scheen te zijn: de juiste afmetingen, de gemakkelijk te verwerken achthoekige vorm en zeker niet in de laatste plaats......  de nostalgische prentjes op de deksel en rand. De kinderen die afgebeeld waren op de deksel keken dan wel verrukt naar 'Mommy's Rich Fruity Cake', maar hun gezichtsuitdrukking was dezelfde die ik kende van kinderen die genoten van een leuke toverlantaarnvoorstelling. De deksel van een andere oude koektrommel bleek bijzonder geschikt als voet en wat schroefjes en losse reserve onderdelen maakten de boel kompleet.

Het laatste plaatje heeft als titel 'Satisfaction', 'genoegen, plezier, tevredenheid' en dat waren precies de gevoelens die ik had na mijn middagje geknutsel. Thank you, Mommy!
 

De toverlantaarn van Athanasius Kircher.

Een van de uitvinders van de toverlantaarn was de Duitse Jezuïeten pater en wetenschapper, Athanasius Kircher. Er gaat een hardnekkig verhaal over deze geleerde priester dat hoogstwaarschijnlijk niet op waarheid berust, maar ach, het is een mooi verhaal: De pater had een praktische toepassing voor het apparaat bedacht. Wanneer hij 's avonds een bezoek bracht aan de afvallige gelovigen, hield hij onder zijn pij een eenvoudige toverlantaarn verborgen. Als praten niet meer hielp ging hij over tot hardere maatregelen. Op het glas van zijn lantaarn had hij een realistische afbeelding van de dood geschilderd die hij van buitenaf op de perkamenten ramen van hun eenvoudige boerenwoningen projecteerde. Dat had succes! De daaropvolgende zondagmorgen zat zijn kerk weer stampvol.

Waar of niet waar, toen ik in een kringloopwinkel een eenvoudige prullaria-lantaarn zag staan dacht ik meteen aan deze Duitse priester en kreeg het idee deze lantaarn om te knutselen tot een toverlantaarn die er wellicht uit zou kunnen hebben gezien als de lantaarn die Kircher gebruikte.
De glazen ruitjes werden zwart geschilderd. Het glas aan de voorkant werd vervangen door een houten plankje met daarop een eenvoudige houten plaathouder en lensbuis. Uit de rommelbak kwam een antiek lensje dat er prima bij paste. Een kaars uit de kerstdoos zorgde voor de verlichting.

 

 
Lithobox.

Ik vond bij een kringloop een zeer gehavend theelichtje met daarin één enkele lithofaan die ook nog eens gebroken, gebarsten en heel slecht en onzorgvuldig gelijmd was. Dat lijmen kon ik wel herstellen. Natuurlijk bleven de breuken zichtbaar, maar het was niet meer zo storend. Maar wat moet je met zo'n losse lithofaan? Ik zocht er een passende behuizing voor en na lang zoeken en verschillende miskopen vond ik een houten theebox die daarvoor gemaakt scheen te zijn. Natuurlijk wederom in de onvolprezen kringloop. De plastic bak er uit en de lithofoaan er in. Het is, na enig geknutsel, een bijzonder leuk en fraai sfeerlampje geworden.
   
Een fraaie schemerlamp met trechtervormige lithofaan.

Jaren geleden kocht ik bij de kringloop voor 7 euro een gammel theelichtje, met daarin een trechtervormige lithofaan. De lithofaan paste niet in het theelichtje; dat was toch al zo gammel dat ik het meteen in de Kliko kon deponeren. Ik ging ijverig op zoek naar een beter theelichtje waar de lithofaan wèl in zou passen. Tevergeefs, en dat bleek ook geen wonder want ik werd er later door lithofanen-expert Louis J. Hart op gewezen dat deze lithofaan waarschijnlijk een lampenkapje was. Ik had het ook al zo vreemd gevonden dat er geen uitsparingen onderaan aanwezig waren voor het stokje van het olielampje, maar was zo gefixeerd geweest op dat theelichtje dat ik mij kennelijk had afgesloten voor andere mogelijkheden. Dus maakte ik het plan opnieuw alle kringlopen af te gaan struinen, nu voor een bijpassende lamp.
De volgende morgen werd ik wakker en mijn eerste gedachte was dat ik ooit een paar koperen kandelaars had meegenomen bij een weggeefwinkel. Zou ik daar iets mee kunnen? Natuurlijk moest ik dat meteen weten en ja hoor, de lithofaan paste er precies bovenop. Meteen na het ontbijt heb ik de kandelaar geëlektrificeerd met onderdelen uit de rommelbak en wat later stond er een prachtige 'antieke' lamp te pronken in de huiskamer. Kosten..... 7 euro!
Op de lithofaan staan vier afbeeldingen. Ze tonen een jager met zijn liefje. We zien de 'Jäger und Liebchen auf Brücke', 'Jäger und Liebchen am Zaun', en nog tweemaal op andere plekken. De lithofaan is van Duitse makelei; aan de binnenkant is een stempel geperst met de tekst '25 GERMANY 42'. Wat de cijfers betekenen weet ik nog niet.
 
 
  English version......  Wat is er nieuw op de site?  ©1997-2019 'de Luikerwaal'
Alle rechten voorbehouden.
Bijgewerkt tot 28-03-2019.
Naar bovenrand pagina......