Homepage 'de Luikerwaal' 'The Great Theatre of Folly'.


'Het Groote Tafereel der Dwaasheid' [The Great Theatre of Folly] was published in Amsterdam, 1720. Full title 'Het Groote Tafereel der Dwaasheid, vertoonende de opkomst, voortgang en ondergang der Actie, Bubbel, en Windnegotie, in Vrankryk, Engeland, en de Nederlanden, gepleegt in den Jaare MDCCXX. [The Great Theatre of Folly, representing the origin, progress and downfall of the Share, Bubble, and Wind trade in France, England and the Netherlands, perpetuated in the Year MDCCXX.] No indication is given of its publisher(s), printer(s), editor(s) or compiler(s). The book is a curious collection of emblematic plates and caricatures that makes a butt of among others the exaggerated share prices of the 'Verenigde Oostindische Compagnie' [United East India Company] whereas the itinerant lanternist was identified with a fleeting fad and ridiculous practices. The selection of the plates was done in accordance with client's wishes, so no two copies of the book are exactly alike. An existing index gives 56 different engravers for the plates.

One of the most interesting engravings is the 'Actieuse NACHT-WIND-Zanger met zijn Tover Slons', which is 18th century Dutch for 'Night-wind singer with his Magic Lantern in action'.




The image shows a small windmill at the top of his cane. This represents the Dutch expression 'met molentjes lopen' (to be a little bit mad).

 
t Wind-luchtig bulken, blaasen, gaapen,
Zijn tanden braaf te laaten zien,
Niet licht toebeiten, moet geschen
Bij al de schotse Windbuil-aapen.
Mijn tovrende Lantaarn vertoond,
Naar t leven, misselijke Bobblen,
Versierd van een die, na vals dobblen,
Met Plutos LAWren word gekroond.
Ook vlechten die de hovelingen,
Van waar die fijn man wierd bandiet:
Meer andre ontsien dat Staat gif niet,
Dat gaat van plaats tot plaats doordringen.
Ik zwerf als nar, of straatslijt plug:
De ambachten worden vast bedurven;
En beedlen zou ik naawlijks durven;
Maar k draag de geld-kas op mijn rug.
Ik volg Bombario zijn stappen,
Postuurtjen even mij gelijk,
Gezien int eerste bobbel-rijk;
Herstel dus mijn faoen bij trappen.
Word ik niet gaaw doort draaven rijk,
k Zal ook int Zuid nog west verzuipen;
Ik hoef niet in mijn schulp te kruipen:
t Helpt me op de been, veele op den dijk.
The Dutch version of this page gives the 'translation' of a number of 18th century Dutch words into modern Dutch. Interesting is the use of the word 'SLONS', which in present day Dutch stands for 'frump', or 'dirty woman'. One of the meanings in old Dutch however was 'lantern' (compare with the English 'sconce', a candle holder that is attached to a wall with an ornamental bracket). So 'Tover Slons' means 'Magic Lantern'.

'... volg Bombario zijn stappen'. 'Following Bombario's tracks'. In the criticizing writings from about 1720 the name of Bombario often appears as the personification of the stock-jobbery.
Three other pages from 'Het Groote Tafereel der Dwaasheid' depicting the magic lantern.
De Verreeze Frederik Hendrik, ouwerwets Patroon der Verkeerde Barmhartigheid.
The Verreeze Frederik Hendrik, Old Fashioned Pattern of Wrong Mercy.

The lanternist falls in the water together with his magic lantern. Sellers of shares and magic lantern showmen were seen as traders in air, in illusions.
 
Printed as a warning for Posterity, in this fateful year for many Fools and Wise men, Amsterdam 1720.  (title page)
  Nederlandse versie......  What's new on this site?  1997-2021 'de Luikerwaal'
All rights reserved.
Last update: 04-06-2021.
Top of page......